Over virtualisatie en licenties

Het Orakel vertelt

Er wordt veel gesproken over licentieregels van alle fabrikanten. Dat is terecht, want het verkeerd interpreteren van licentieregels kan veel geld kosten. Terwijl bij een juiste interpretatie het geld kan opleveren. Een veelbesproken onderwerp bij het licenseren van Oracle software is de invloed van virtualisatie op de licentiekosten. In dit stuk willen wij helderheid te verschaffen over hoe de zaken er écht voor staan, en een duidelijk beeld schetsen over uw (on)mogelijkheden.

Het standpunt van Oracle

Oracle heeft al sinds jaar en dag het standpunt dat de softwarematige virtualisatie van Processoren (door middel van bijvoorbeeld VMware) niet mag worden gebruikt om het aantal benodigde licenties te bepalen. Gevolg is dat de gehele fysieke machine, dus ook alle onderliggende Processor Core’s, gelicenseerd moeten worden.

Omdat er bijna geen bedrijf meer is wat niet bezig is met virtualisatie, vraagt iedereen zich af hoe lang Oracle dit standpunt nog kan volhouden. Ook Oracle moet toch een keer wijken voor de argumenten van klanten? Tot dan zijn er heel veel manieren om een server in te delen in verschillende logische eenheden. Sommige daarvan zijn licentieoplossingen waar klanten wél mee uit de voeten kunnen.

Praktische voorbeelden van virtualiseren Als voorbeeld nemen wij een IBM Power6 server, en wel de p570 met daarin 4 (Dual Core) Processoren. Het veelzijdige Power platform ondersteunt de meeste vormen van virtualiseren en geeft ons de mogelijkheid om u over elk scenario iets mee te geven. Softwarematig (Workload Partition), hardwarematig (D)LPAR, alsook Micro-Partitioning. En uiteraard de vraag of de Standard Edition van de database ook mogelijk is.

VMware of OracleVM

Het meest toegepaste mechanisme is de softwarematige virtualisatie, middels VMware of OracleVM. Hierbij is het mogelijk om van de 8 beschikbare Core’s 2 stuks aan het Oracle proces toe te voegen. Dat kan echter nergens gemeten of, in het kader van bewijslast, sluitend aangetoond worden. Klanten moeten daarom alle 8 Core’s licenseren. In dit voorbeeld moet u dus 4x zoveel betalen dan dat u redelijkerwijs zou willen. OracleVM kan de mogelijkheid bieden om het aantal gebruikte processoren fysiek te beperken tot 2 Core’s. Uiteraard gebeurt dit niet vanzelf. Uw beheerder moet geïnstrueerd worden om dit daadwerkelijk te realiseren.

Power Hypervisor

DLPAR (Dynamic Logical Partitioning)

Met deze technologie zijn, net als bij LPAR, servers in te delen in verschillende logische (gescheiden) eenheden. In ons voorbeeld kan de p570, met in totaal 8 Core’s, de Oracle database laten draaien op een DLPAR van bijvoorbeeld 4 Core’s.

De technologie die IBM hiervoor gebruikt maakt het echter mogelijk om, in tegenstelling tot LPAR, dynamisch resources (en dus ook Processoren) toe te kennen zonder dat er een reboot nodig is. In de praktijk betekent dit dat het aantal van 4 Core’s indien nodig opgeschroefd kan worden naar bijvoorbeeld 6. Tóch staat Oracle haar klanten toe om deze server te licenseren op basis van de 4 Core’s. Dit komt omdat Power Systemen een audit-trail kunnen bijhouden. Wanneer Oracle een licentie audit komt uitvoeren, kan dan vrij eenvoudig aangetoond worden of de capaciteit van 4 processoren in het verleden is overschreden. Bij het gebruik van VMware is dit niet mogelijk.

Micro-Partitions

In het geval van Micro-Partitions kan een specifieke rekenkracht toegekend worden aan een specifieke applicatie. Bijvoorbeeld kunnen er 3,2 processoren toegekend worden aan het Oracle Database. De klant heeft vervolgens geen controle over de exacte processor die wordt ingezet. Dit kunnen alle 8 Core’s zijn. Echter Micro-Partitioning zorgt er voor dat er nooit meer dan de capaciteit van 3,2 processoren wordt gebruikt.

De maximaal beschikbare processor capaciteit is dus ‘capped’. Daarom wordt, zoals ook blijkt uit de whitepaper hierover van Oracle, ‘capped micro partitioning’ gedoogd.

Aangezien er Dual Core’s worden gebruikt moet dus de volgende berekening gemaakt worden om het benodigde aantal licenties te bepalen: 3,2 wordt opgerond naar 4. 4 wordt vermenigvuldigd met 0,75 (Oracle’s multiplier voor IBM processoren). Er zijn dus 3 processor licenties voor Oracle Database Enterprise Edition nodig (of: er is een minimum vereiste van 3*25 = 75 Named User Plus licenties).

Live Partition Mobility

Een redelijk nieuw fenomeen is het verschuiven van een volledige partitie tussen 1 of meerdere servers. In de praktijk betekent dit dat gebruikers een LPAR (logical partition) of een WPAR (Workload Partition) van de éne fysieke server naar een andere fysieke server kunnen verschuiven, zonder dat er gegevens of performance verloren gaan. Dit kan dé uitkomst bieden voor high-availability omgevingen in geval van bijvoorbeeld server onderhoud, schaalbaarheid en betrouwbaarheid.

Indien dit wordt toegepast op een standaard server configuratie (uncapped), dan zal bij een verschuiving van een WPAR op enig moment een dubbel aantal processoren beschikbaar zijn voor het Oracle proces. In het geval van de P 570 dus 2x8 = 16 Core’s. Deze zullen allemaal gelicenseerd moeten worden. Wanneer de WPAR omgevingen ‘capped’ zijn op totaal 3,2 Processoren, dan zal het aantal licenties wat benodigd is nog steeds 3 bedragen. Immers, ook tijdens het verschuiven van de ene naar de andere server zal Micro Partitioning ervoor zorgen dat de cap van toepassing blijft.

Database Standard of Enterprise Edition?

Al deze licentievraagstukken zijn bij virtualisatie van toepassing. Ongeacht het feit of u SE of EE gebruikt. Helaas weten veel bedrijven niet dat zij zonder enig probleem significante kosten kunnen besparen door van EE naar SE ‘terug’ te stappen zonder dat zij er iets van merken. Helaas is het niet meer zo simpel als voorheen. Want er stond vroeger geschreven dat:

“When licensing Oracle programs with Standard Edition One or Standard Edition in the product name, a processor is counted equivalent to a socket”.

Enkele maanden geleden is hier het volgende toegevoegd;....”however, in the case of multi-chip modules, each chip in the multi-chip module is counted as one occupied socket.” En aangezien een Intel Core2 Quad zelfs al een multi-core-chip is, moet u voor deze server al 2 Processor licenties kopen.

Partition

Heeft u dus nog SE licenties waar de oude bewoording in staat? Lijst ze dan in en leg ze in de kluis. Binnenkort wordt het moeilijk om een server te vinden die u per SE of SE1 mag licenseren.

Meer weten?

Op 29 Oktober 2008 organiseert SAM Trainingen een gratis seminar bij IBM Amsterdam over Oracle License, Risk & Compliance.

SAM Diensten, Deloitte, Advocatenkantoor Marree en Dijxhoorn en IBM leggen u uit hoe u door de bomen het bos weer kunt zien. En hoe u zelf op een juiste manier in kaart kunt gaan brengen hoe u ervoor staat, alvorens een ander dat voor u doet...

Heeft u vragen of opmerkingen over dit artikel? Praat mee op: www.samorakel.nl

Ga terug naar We Love IT uitgave #4 - 2008

Advertentie