Tags: Apex | Oracle | Programmeren
Programmeren in Jip en Janneke taal

Programmeren in Jip en Janneke taal

Interview met Dimitri Gielis

Business vertaalt direct eigen wensen in applicaties

Tekst en foto’s: Frans M. Kanters

Informatietechnologie in het algemeen en databases en programmeertalen in het bijzonder hebben ervoor gezorgd dat de afstand tussen menig eindgebruiker en IT-er is vergroot. Door de opkomst van het internet is het gebruik van de webbrowser algemeen geworden. Dit gemeengoed zorgt er mede voor dat eindgebruikers - en dan vooral die aan de business kant van bedrijven - IT weer leuk gaan vinden.

Het browser gebaseerde APEX is in dit proces een ander uitgelezen hulpmiddel. Een idee op de werkvloer is in een vloek en een zucht vertaald in een applicatie. Werkend en in Jip en Janneke taal. De met Ordina samenwerkende Belgische APEX goeroe Dimitri Gielis neemt u mee op introductie met deze wonderlijke programmeertaal als centraal onderwerp. Over chocolade, Belgisch bier en een wel heel erg doeltreffende databasetool.

Informatietechnologie anno 2008 draait om gegevens, heel veel gegevens. En als er gegevens in het spel zijn, dan kan in een adem de database worden genoemd. Databases zijn momenteel waarschijnlijk de meest voor de hand liggende elementen die menig kritisch bedrijfsproces ondersteunen of het kritisch bedrijfsproces iets minder kritisch maakt, in de zin dat de database er gewoon altijd is en altijd zijn werk doet. Oracle is in database land heer en meester, ook al ziet een aantal directe concurrenten dit graag anders. Naast de database zelf levert Oracle een set hulpmiddelen mee. Gewoon standaard en (in de meeste gevallen) nog eens gratis ook. Deze toolkit voorziet onder andere in Application Express, kortweg APEX. Sinds Oracle de database versie 11g uitlevert, wordt APEX zelfs als pre-installed component meegeleverd. En niet alleen APEX zelf maar tevens een uitgebreide set van kant en klare APEX applicaties en andere voorbeelden zijn hier onderdeel van de toolkit. In Nederland is APEX niet zo bekend. Wellicht komt dit omdat moederbedrijf Oracle er niet al te veel gewag over maakt of gewichtig, want APEX verdient meer aandacht, veel meer aandacht dan dat het nu krijgt. Onbekend maakt onbemind?

Concentrisch denken

Als ontwikkelraamwerk biedt APEX in de nieuwste versie 3.1 een geavanceerd hulpmiddel waarmee database applicaties kunnen worden gebouwd. Dus raad-pleegprogrammatuur die als een soort schil om de database heen ligt en werkt. De van origine Belgische Dimitri Gielis staat te boek als APEX goeroe en wordt dan ook regelmatig door Oracle betrokken bij nieuwe ontwikkelingen rondom APEX. Vanuit APEX Evangelists Ltd. doet hij 100% aan APEX en werkt in die hoedanigheid ook regelmatig voor Ordina in even diverse als verschillende APEX projecten. Dimitri legt uit hoe de vork in de steel steekt: “APEX is een zogenaamd rapid application development tool voor een database concentrische omgeving. Bijkomend voordeel is dat het volledig browser gebaseerd is, geen aparte server vereist en qua kennis en ervaring van de eindgebruikers minimaal energie kost. Het is de perfecte tool waarmee eindgebruikers eisen en wensen direct achter hun bureau kunnen vertalen in een werkbare applicatie. En dan een applicatie die schaalbaar is, transparant en voldoet aan alle betrouwbaarheidseisen die kritische applicaties nu eenmaal stellen. Beschikbaarheid, integriteit en vertrouwelijkheid dus. Geen ellende door een haperende of zelfs afwezige backup. APEX is namelijk onderdeel van Oracle’s database, waardoor een APEX applicatie automatisch als het ware meelift met alle beheer en beveiligingsfacetten van de database. Dit zijn zo wat praktische voordelen. Meer technisch blijkt iedere dba-er of andere database ervaringsdeskundige direct met het product aan de slag te kunnen. Er is geen aparte voorkennis nodig voor beheer of beveiliging. Ook is geen extra expertise vereist om er überhaupt mee te kunnen werken als IT-er.”

Maar ook de niet IT-er kan vrijwel direct aan de slag en dat is wellicht de grootste kracht van APEX. Dimitri vertelt verder: “Iedere business persoon die Excel en Access begrijpt kan met APEX aan de slag. Groot voordeel van APEX in vergelijking met de twee andere producten is dat APEX geen beperkingen kent. Dus bedrijfsbrede ERP of CRM applicaties kunnen net zo eenvoudig met APEX worden ontwikkeld als de meer afdelingsgerichte rekenmodellen. Ten opzichte van de bekende PC gebaseerde rekenbladprogrammatuur is het allergrootste voordeel van APEX dat het schaalbaar is en geen beheersproblematiek kent. Dus geen rekenbladen kwijtraken of laten slingeren als digitale bestanden ergens op het netwerk. Als op dat ene cruciale moment net die spreadsheet nodig is en deze is onvindbaar dan zijn de poppen aan het dansen. APEX werkt direct met Oracle en draait dus op de beheerde Oracle omgeving. APEX is daarnaast laagdrempelig in het gebruik. Dat betekent dat vrijwel iedereen die gegevens moet kunnen ontsluiten en slechts weinig IT-kennis heeft zonder problemen het product kan gebruiken. Vooral in omgevingen waar spreadsheets de dienst uit maken is het een verademing. Spreadsheets lopen onherroepelijk tegen hun limieten aan. Het duurt even, maar er zijn wel degelijk limieten aan spreadsheets. En het beheer van door eindgebruikers ontwikkelde spreadsheet applicaties is zelden goed geregeld. Als deze rekenbladen vervolgens een kritische rol krijgen ontstaan problemen.

APEX doet niet onder voor menig CRM en ERP applicatie. De ontwikkelingskosten zijn navenant plezierig, want deze liggen extreem laag. De business ontwikkelt zelf haar antwoord op IT vragen. Enige kanttekening is dat business mensen die nauwelijks of geen kennis hebben van het datamodel kunnen zorgen dat applicaties uiteindelijk niet lekker samenwerken met relationele databases. Door dit kennisgebrek worden geen relationele oplossingen gebouwd. Maar daar kan IT in voorzien door kennis en ervaring. Eigenlijk kun je stellen dat met APEX de business steeds meer grip en invloed krijgt op de IT. De IT kan dan doen waar zij goed in is en feitelijk ook voor bedoeld is: de IT beheersbaar en operationeel houden.” Dimitri ziet voor IT trouwens tevens een rol weggelegd in de hoek van coaching, innovatie en om de business zo goed mogelijk te voorzien in hun behoeften. In feite zorgt APEX ervoor dat zowel IT als business dichter bij elkaar kunnen komen en elkaar opnieuw begrijpen.

Historisch gegroeid

APEX kent een relatief korte voorgeschiedenis. Sinds 2004 wordt het onderdeel meegeleverd met Oracle. In eerste instantie is het product ontwikkeld omdat Web DB een aantal problemen met zich meebracht. Na de geboorte werd het product onder diverse namen gestaag ontwikkeld. Als eerste onder Flows, later onder Project Marvel, waarna de naam werd gewijzigd in HTML DB, en nu dan APEX, dat feitelijk een afkorting is van Application Express. Dimitri zegt hierover: “Na de eerste versies is het eigenlijk heel erg snel gegaan met APEX. Vooral in omgevingen waarin page views met duizenden tegelijk plaatsvinden richting een database is dit het perfecte product.” Deze kenmerken maken dat APEX in even diverse als verschillende omgevingen in ruime mate wordt ingezet. Een spraakmakende is wel de bakermat van de webbrowser, namelijk het CERN op de grens van Zwitserland en Frankrijk. Was het niet deze plaats die zoveel informatiesystemen met dito gegevens kende dat haast uit nood de webbrowser daar is uitgevonden? Het kan geen toeval zijn dat in deze omgeving het ultieme browser gebaseerde applicatie ontwikkelgereedschap op grote schaal wordt ingezet.

Details

Omdat APEX volledig browser gebaseerd is vergt het weinig tot geen investeringen. Dimitri zegt hierover: “Er zijn twee manieren waarmee je APEX kunt integreren in je bedrijfsomgeving. Als eerste kan APEX als integraal onderdeel in de Oracle database worden opgenomen. Dit wordt Embedded PLSQL Gateway (EPG) genoemd. Elke actie via APEX kost dan wel enige rekencapaciteit van de omgeving waar de Oracle database op draait. Per pageview in de orde van grootte van 0.04 seconde latency, dat een volgende keer lager kan zijn en bij caching geheel tot nul wordt teruggebracht.

Programmeren in Jip en Janneke taal Een meer schaalbare oplossing is dat APEX in een zogenaamd 3-tier model wordt opgenomen. APEX communiceert dan met de Oracle database via PL/SQL en een Apache server. Op deze manier kan de inzet van APEX schaalbaar plaatsvinden door gebruik te maken van alle mogelijkheden van de Oracle database, eventueel zelfs de database in een grid te zetten en alle mogelijkheden van een 3-tier met Apache te gebruiken. Deze IT-elementen (Apache en PL/SQL) zijn in veel bedrijven eerder regel dan uitzondering, dus snel en zonder veel meerkosten te regelen. De schrik van IT beheer dat de schaalbaarheid in het geding komt als er met APEX gewerkt gaat worden is dus onterechte schrik. Het 3-tier model werkt in de praktijk prima en is een al bewezen opzet.

APEX biedt een volledig grafische oplossing waarmee gegevens in een handomdraai zijn te tonen. Een ander punt is dat APEX volledig voldoet aan SAAS. Het is daarom ook een volwaardige vervanger van Java en andere kennisintensieve programmeertalen. Dit is eigenlijk het tweede unieke kenmerk – naast volledig webenabled – van APEX. Java, J2EE, Dotnet en bijvoorbeeld JDeveloper zijn prachtige ontwikkelomgevingen, maar vereisen veel kennis en ervaring van vooral IT-ers. Een eindgebruiker zal niet snel met deze programmeertalen aan de slag gaan. Diezelfde eindgebruiker is wel altijd de aandrager van eisen en wensen rondom de te ontwikkelen applicatie. Wat is er dan mooier als deze eindgebruiker dit zelf kan doen? Dit is de ware kracht van APEX”.

Toekomst

De toekomst voor APEX lijkt een erg positieve te gaan worden. Zo wil Oracle met de zogenaamde Fusion Applications de strijd aangaan met SAP. Fusion Applications zijn vooral gebouwd met Java technologie, maar kunnen ook op basis van APEX worden ontwikkeld. Het laatste kost minder tijd en vergt ook nog eens minder investeringen. Een bedrijf als Ordina is hier met hun E-business Suite, maar ook JD Edwards en Siebel dan ook volop mee bezig. Daarom zal de support en wellicht de communicatie over deze tool alleen maar stijgen. Een bedrijf als Ordina ziet deze ontwikkelingen tevens, en is druk doende om haar APEX kennis uit te bouwen. Nu al wordt bij elke groep nieuwe trainees - die driemaal per jaar van start gaan trouwens - ruim aandacht besteed aan APEX. Niet alleen theoretisch maar tevens in de vorm van cases op de werkvloer. Zowel voor Forms als serverbased als voor APEX als webbased wordt ervaring opgedaan door de trainees. Praktijk en kennis gecombineerd in optima forma. Momenteel is de Utrechtse IT dienstverlener samen met APEX Evangelists hard aan het werk om een complete ontwikkelstraat voor APEX te ontwikkelen. Hiermee kan elke klantvraag op dit vlak direct worden ingevuld met maatwerk. Dit zou wel eens een gouden greep kunnen zijn in een hectische IT markt waarin kennisintensieve programmeerervaring schaars is.

Tot slot nog een aantal afsluitende woorden van Dimitri: “De toekomst voor APEX ziet er zeer zonnig uit. Ik zal tijdens Ordina’s kennissessie rondom APEX op 1 juli aanstaande in mijn presentatie hierbij stilstaan”. En alsof dat nog niet genoeg is: voor een discussie over de toekomst van databases en ontwikkelhulpmiddelen in het algemeen kunnen ervaren DBA’ers, ontwikkelaars en andere geïnteresseerden in november aanstaande terecht op een groots evenement met goeroes op alle IT vlakken: O>ZONE. Beide evenementen zijn een aanrader voor iedereen die kennis wil maken met APEX en de professional op dit vlak die verdieping zoekt van deze ‘bijna Jip en Janneke’ programmeertaal. Geïnteresseerd?

De volgend URL’s geven achtergrondinformatie

  • http://apex.oracle.com
  • http://www.dgtournament.com (volledige APEX applicatie rond het EK 2008)
  • http://apexblogs.info
  • http://eurotraining.apex-evangelists.com
  • http://www.ordina.nl/oracle
  • http://www.innoveerjijmee.nl
  • http://dgielis.blogspot.com
Lees meer over Ordina ICT
Ga terug naar We Love IT uitgave #3 - 2008
Advertentie