Over een radioreclame

En een recentelijk verschenen database boek

Met enige regelmaat hoor ik een reclame op de radio van een bank uit één van de noordelijke provincies. In die reclame heeft deze bank het over winnaars en mensen die niet opgeven. Zo wordt er op een gegeven moment gesteld dat “... winnaars niet opgeven.” En niet lang daarna is te horen “... en mensen die opgeven, niet winnen.” Hierbij wordt -althans zo komt het op mij over vanwege de nadrukkelijke ‘en’ voorafgaand aan de tweede quote- gesuggereerd dat “mensen die winnen” en “mensen die niet opgeven” equivalent zouden zijn, ofwel dat deze twee populaties van mensen één een dezelfde betreft.

Maar wordt dat statement wel correct gebracht? Laten we hier eens wat elementaire logica op los laten.

Het betreft hier twee proposities, die op een bepaalde manier met elkaar in verband worden gebracht. De eerste propositie is “U bent een winnaar”, laten we dit propositie W noemen. De andere propositie betreft “U geeft niet op”. Laten we de ontkenning hiervan zijnde, “U geeft (wel) op”, propositie O noemen. “U geeft niet op” kan dan als not-O worden weergegeven.

Het eerste verband tussen deze twee proposities (“winnaars geven niet op”) kan formeel worden weergegeven middels W impliceert not-O: als u een winnaar bent dan impliceert dat dat u niet opgeeft). Het tweede statement uit de radioreclame (“mensen die opgeven, winnen niet”) kan formeel worden weergegeven middels O impliceert not-W : als u opgeeft dan impliceert dat dat u niet wint.

Echter met dat tweede statement zegt de bank feitelijk niets nieuws: het is slechts een herhaling, zei het in een iets andere verwoording, van het eerste statement. Had de bank haar suggestie dat winnaars equivalent zijn met niet-opgevers, correct willen maken dan zou ze als tweede statement moeten roepen not-O impliceert W, ofwel: “...en mensen die niet opgeven, winnen.”

Verward? Dan heb ik aan het einde nog een mooie aanrader voor u.

Logica is één van de peilers waarop elke relationeel database ontwerp rust. Databases bevatten doorgaans vele data integriteit constraints. En constraints zijn feitelijk niks anders dan predicaten (een centraal concept, naast propositie , in het vakgebied logica). Kennis van elementaire logica is onontbeerlijk voor eenieder die databases, en dus ook constraints, ontwerpt.

En als u nu denkt “dat is allemaal veel te moeilijk voor mij” dan durf ik te beweren dat dat niet zo is. Het vergt wel enige oefening, maar als u het eenmaal te pakken heeft, dan realiseert u zich dat u voorheen nodeloos in armoede heeft geleefd.

Toon Koppelaars
(Auteur “Applied Mathematics for Database Professionals”)